ΧριστουγενναΒ´\Τοῦ δὲ ᾿Ιησοῦ γεννηθέντος ἐν Βηθλεὲμ τῆς ᾿Ιουδαίας ἐν ἡμέραις ῾Ηρῴδου τοῦ βασιλέως, ἰδοὺ μάγοι ἀπὸ ἀνατολῶν παρεγένοντο εἰς ῾Ιεροσόλυμα 2 λέγοντες· ποῦ ἐστιν ὁ τεχθεὶς βασιλεὺς τῶν ᾿Ιουδαίων; εἴδομεν γὰρ αὐτοῦ τὸν ἀστέρα ἐν τῇ ἀνατολῇ καὶ ἤλθομεν προσκυνῆσαι αὐτῷ.
3 ᾿Ακούσας δὲ ῾Ηρῴδης ὁ βασιλεὺς ἐταράχθη καὶ πᾶσα ῾Ιεροσόλυμα μετ᾿ αὐτοῦ, 4 καὶ συναγαγὼν πάντας τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ γραμματεῖς τοῦ λαοῦ ἐπυνθάνετο παρ᾿ αὐτῶν ποῦ ὁ Χριστὸς γεννᾶται. 5 οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· ἐν Βηθλεὲμ τῆς ᾿Ιουδαίας· οὕτω γὰρ γέγραπται διὰ τοῦ προφήτου· 6 καὶ σὺ Βηθλεέμ, γῆ ᾿Ιούδα, οὐδαμῶς ἐλαχίστη εἶ ἐν τοῖς ἡγεμόσιν ᾿Ιούδα· ἐκ σοῦ γὰρ ἐξελεύσεται ἡγούμενος, ὅστις ποιμανεῖ τὸν λαόν μου τὸν ᾿Ισραήλ.
7 Τότε ῾Ηρῴδης λάθρα καλέσας τοὺς μάγους ἠκρίβωσε παρ᾿ αὐτῶν τὸν χρόνον τοῦ φαινομένου ἀστέρος, 8 καὶ πέμψας αὐτοὺς εἰς Βηθλεὲμ εἶπε· πορευθέντες ἀκριβῶς ἐξετάσατε περὶ τοῦ παιδίου, ἐπὰν δὲ εὕρητε, ἀπαγγείλατέ μοι, ὅπως κἀγὼ ἐλθὼν προσκυνήσω αὐτῷ. 9 οἱ δὲ ἀκούσαντες τοῦ βασιλέως ἐπορεύθησαν· καὶ ἰδοὺ ὁ ἀστὴρ ὃν εἶδον ἐν τῇ ἀνατολῇ προῆγεν αὐτούς, ἕως ἐλθὼν ἔστη ἐπάνω οὗ ἦν τὸ παιδίον· 10 ἰδόντες δὲ τὸν ἀστέρα ἐχάρησαν χαρὰν μεγάλην σφόδρα, 11 καὶ ἐλθόντες εἰς τὴν οἰκίαν εἶδον τὸ παιδίον μετὰ Μαρίας τῆς μητρὸς αὐτοῦ, καὶ πεσόντες προσεκύνησαν αὐτῷ, καὶ ἀνοίξαντες τοὺς θησαυροὺς αὐτῶν προσήνεγκαν αὐτῷ δῶρα, χρυσὸν καὶ λίβανον καὶ σμύρναν·
12 καὶ χρηματισθέντες κατ᾿ ὄναρ μὴ ἀνακάμψαι πρὸς ῾Ηρῴδην, δι᾿ ἄλλης ὁδοῦ ἀνεχώρησαν εἰς τὴν χώραν αὐτῶν. (ευαγγελιστής Ματθαίος, κεφάλαιο 2, στίχοι1-12)

Απόδοση στα νεοελληνικά

Όταν γεννήθηκε ο Ιησούς στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας, στα χρόνια του Βασιλιά Ηρώδη, έφτασαν στα Ιεροσόλυμα σοφοί μάγοι από την Ανατολή και ρωτούσαν: «Πού είναι ο νεογέννητος βασιλιάς των Ιουδαίων; Είδαμε το άστρο του και ήρθαμε να τον προσκυνήσουμε». Όταν έμαθε το νεό ο Ηρώδης, ταράχτηκε, και μαζί του όλοι οι κάτοικοι των Ιεροσολύμων. Φώναξε λοιπο΄ν όλους τους αρχιερείς και τους γραμματείς του λαού, και ζήτησε να τον πληροφορήσουν που θα γεννηθεί ο Μεσσίας. Και αυτοί του είπαν: «Στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας, γιατλι λετσι γράφει ο προφήτης: Και εσύ Βηθλεέμ, στην περιοχή του Ιούδα, δεν είσαι διόλου ασήμαντη ανάμεσα στις σπουδαιότερες πόλεις του Ιούδα, γιατί από σένα θα βγει αρχηγός, που θα οδηγήσει το λαό μου τον Ισραήλ». Ο Ηρώδης τότε κάλεσε κρυφά τους μάγους και έμαθε απ’ αυτούς από πότε ακριβώς φάνηκε το άστρο. Έπειτα τους έστειλε στη Βηθλεέμ λέγοντας: «Πηγαίνετε και ψάξτε καλά για το παιδί, μόλις το βρείτε, να με ειδοποιήσετε, για να έρθω κι εγώ να το προσκυνήσω». Οι μάγοι άκουσαν το βασιλιά και έφυγαν. Μόλις ξεκίνησαν, ξαναφάνηκε το άστρο που είχαν δει να ανατέλλει με τη γέννηση του παιδιού και προχωρούσε μπροστά τους, τελικά ήρθε και στάθηκε πάνω από τον τόπο όπου βρισκόταν το παιδί. Χάρηκαν πάρα πολύ που είδαν ξανά το αστέρι. Όταν μπήκαν στο σπίτι, είδαν το παιδί με τη Μαρία, τη μητέρα του, και έπεσαν στη γη και το προσκύνησαν. Ύστερα άνοιξαν τους θησαυρούς τους και του πρόσφεραν δώρα: χρυσάφι, λιβάνι και σμύρνα. Ο Θεός όμως τους πρόσταξε στο όνειρό τους να μην ξαναγυρίσουν στον Ηρώδη, γι’ αυτό έφυγαν για την πατρίδα τους από άλλο δρόμο.

Προσεγγίσεις στην ευαγγελική περικοπή

ΜΑΓΟΙ: Οι Μάγοι ήταν αρχικά περσική φυλή, η οποία έγινε ιερατική τάξη μεταξύ των Περσών. Οι Μάγοι είχαν απασχόληση με την αστρολογία, γι’ αυτό και χρησιμοποιούσαν και ύποπτες μεθόδους. Φυσικά ο Ματθαίος δεν έχει σκοπό να υποτιμήσει τους Μάγους που αναφέρονται εδώ. Η λέξη Μάγος προέρχεται από την ελληνική «ΜΕΓΑΣ». Με την ονομασία αυτή ονομάζονταν στους ανατολικούς λαούς οι σοφοί, διδάσκαλοι, ιερείς, γιατροί, αστρολόγοι. Εδώ καλούνται σοφοί αστρολόγοι ανατολίτες, που από την ανατολή του αστέρα διαπίστωσαν τη γέννηση του Μεσσία.
ΑΣΤΕΡΑΣ: Οι Πατέρες της Εκκλησίας μιλούν για υπερφυσικό γεγονός και για άγγελο που εμφανίστηκε σαν αστέρας. Ο αγ. Ιωάννης ο Χρυσόστομος διατυπώνει τα εξής επιχειρήματα για το ότι το αστέρι δεν ήταν αστέρι όπως οι πολλοί: α. Εξαιτίας της πορείας του. Τα αστέρια κινούνται από την ανατολή προς τη δύση. Αυτος κινείται από το βορρά προς το νότο. β. Εξαιτίας του καιρού. Δε φαίνεται το αστέρι κατά τη νύχτα αλλά στη μέση της ημέρας όταν λάμπει ο ήλιος και γ. Εξαιτίας του ότι εμφανίζεται και κρύβεται και πάλι εμφανίζεται.
ΔΩΡΑ: Οι μάγοι πρόσφεραν στο Χριστό χρυσό, λιβάνι και σμύρνα. Όλα αυτά τα δώρα είναι προϊόντα της Αραβίας και είχαν διάφορες χρήσεις. Λίβανος είναι το δέντρο. Σμύρνα είναι το άρωμα που προέρχεται από το δέντρο που ονομάζεται βαλσαμόδεντρο μύρα και το χρησιμοποιούν για θυμίαμα. Ο Άγ. Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέει ότι τα δώρα αυτά προσφέρονται στον Χριστό όχι σαν να προσφέρονται σε άνθρωπο αλλά σε Θεό.

Ερμηνεία της εικόνας

Το μαύρο τριγωνικό σπήλαιο συμβολίζει τη σκοτεινιά του προχριστιανικού κόσμου. Μέσα στη φάτνη βρίσκεται το «Παιδίον» τυλιγμένο σε λευκά σπάργανα. Πίσω απ’ τη φάτνη βρίσκονται δύο ζώα, ένα βόδι κι ένα γαϊδουράκι. Η παρουσία τους εκεί εξηγείται από την προφητεία του Ησαΐα: «Γνωρίζει το βόδι τον ιδιοκτήτη του και ο όνος τη φάτνη του Κυρίου του. Ο Ισραήλ όμως δε με γνωρίζει και ο λαός μου δε με καταλαβαίνει», ( Ησ. 1, 3 )
Οι άγγελοι βρίσκονται στο πάνω μέρος της εικόνας. Οι μισοί δοξολογούν το Θεό και οι άλλοι φέρνουν την καλή αγγελία στους ποιμένες. Ο αστέρας δείχνει τη φάτνη.
Στο κέντρο της εικόνας βρίσκεται η Παναγία. Είναι η πιο μεγάλη απ’ όλα τα άλλα πρόσωπα για να τονισθεί η συνεισφορά της στη σωτηρία του ανθρώπου.
Στο κάτω μέρος της εικόνας εμφανίζεται ο Ιωσήφ, σκεπτικός για όλα όσα συμβαίνουν. Δίπλα του μεταμφιεσμένος με τη μορφή γέροντα, ο Σατανάς, προσπαθεί να σπείρει αμφιβολία στην ψυχή του δίκαιου γέροντα. Επιτείνει μάλιστα τις αμφιβολίες του Ιωσήφ για την παρθενία της Θεοτόκου μπήγοντας στη γη το ραβδί του και υπαινισσόμενος ότι όσο είναι δυνατόν το ξερό ραβδί να βλαστήσει, άλλο τόσο η Παναγία είναι δυνατόν να είναι Παρθένος. Όμως το ραβδί πετάει φύλλα! Τέλος, ο Ιωσήφ ζωγραφίζεται στην άκρη της εικόνας κι όχι μαζί με την Παναγία και το Χριστό γιατί δεν είναι πατέρας, αλλά μόνο προστάτης της οικογένειας.

Απολυτίκιο της εορτής

Ἦχος δ'
Ἡ γέννησίς σου Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, ἀνέτειλε τῷ κόσμῳ, τὸ φῶς τὸ τῆς γνώσεως· ἐν αὐτῇ γὰρ οἱ τοῖς  ἄστροις λατρεύοντες, ὑπὸ ἀστέρος ἐδιδάσκοντο· σὲ προσκυνεῖν, τὸν Ἥλιον τῆς δικαιοσύνης, καὶ σὲ γινώσκειν ἐξ ὕψους ἀνατολήν, Κύριε δόξα σοι.

Η Γέννηση σου Χριστέ και Θεέ μας, ανέτειλε στον κόσμο το φως της γνώσεως του Θεού, διότι αυτοί που λάτρευαν τα αστέρια, από αστέρι διδάσκονται να προσκυνούν Εσένα τον ήλιο της δικαιοσύνης, και να σε αναγνωρίζουν σαν την Ανατολή που ήρθε από τον ουρανό, Σου ανήκει δοξολογία.

Από την υμνολογία των Χριστουγέννων

Τὶ σοι προσενέγκωμεν Χριστέ, ὅτι ὤφθης ἐπὶ γῆς ὡς ἄνθρωπος δι' ἡμᾶς; ἕκαστον γὰρ τῶν ὑπὸ σοῦ γενομένων κτισμάτων, τὴν εὐχαριστίαν σοι προσάγει· οἱ Ἄγγελοι τὸν ὕμνον, οἱ οὐρανοὶ τὸν Ἀστέρα, οἱ Μάγοι τὰ δῶρα, οἱ Ποιμένες τὸ θαῦμα, ἡ γῆ τὸ σπήλαιον, ἡ ἔρημος τὴν φάτνην· ἡμεῖς δὲ Μητέρα Παρθένον. Ὁ πρὸ αἰώνων Θεὸς ἐλέησον ἡμᾶς.

Τι να σου προσφέρουμε, Χριστέ, για το ότι ήρθες στη γη σαν άνθρωπος για χάρη μας; Καθένα απ’ όσα δημιούργησες σου προσφέρει ασταμάτητα την ευχαριστία: οι άγγελοι τον ύμνο, οι ουρανοί το αστέρι, οι μάγοι τα δώρα, οι βοσκοί το θαύμα (που είδαν) και εμείς την Παρθένο μητέρα Σου. Εσύ, ο Θεός, που υπάρχεις πριν ακόμη αρχίσει ο χρόνος να μετράει, ελέησέ μας. (Από τον Εσπερινό της εορτής)

Σήμερον ὁ Χριστός, ἐν Βηθλεὲμ γεννᾶται ἐκ Παρθένου. Σήμερον ὁ ἄναρχος ἄρχεται, καὶ ὁ Λόγος σαρκοῦται. Αἱ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν ἀγάλλονται, καὶ ἡ γῆ σὺν τοῖς ἀνθρώποις εὐφραίνεται. Οἱ Μάγοι τὰ δῶρα προσφέρουσιν, οἱ Ποιμένες τὸ θαῦμα κηρύττουσιν, ἡμεῖς δὲ ἀκαταπαύστως βοῶμεν· Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ, καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία.

Σήμερα ο Χριστός στη Βηθλεέμ γεννιέται απ’ την Παρθένο. Σήμερα παίρνει αρχή αυτός που δεν είχε λάβει ποτέ αρχή κι ο Λόγος του Θεού σαρκώνεται. Οι ουράνιες δυνάμεις χαίρονται κι η γη ευφραίνεται μαζί με τους ανθρώπους. Οι Μάγοι προσφέρουν τα δώρα. Οι ποιμένες  το θαύμα διαλαλούν. Κι εμείς χωρίς σταματημό υμνούμε: Δόξα στον Ύψιστο Θεό, πάνω στη γη ειρήνη και αγάπη στους ανθρώπους. (Από τον όρθρο της εορτής)

Οι προφητείες για τον Χριστό

Ο Θεός με τις προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης ετοίμασε τον κόσμο για τον ερχομό του Μεσσία.

• Προφητεία για τον Αγ. Ιωάννη Πρόδρομο: Ιδού εγώ αποστέλλω τον άγγελον μου και επιβλέψεται οδόν μου προ προσώπου μου. Και ενώ θα ζει ο Πρόδρομος (μετ’ αυτόν) ήξει εις τον ναόν εαυτού ο Κύριος όν υμείς ζητείτε, και ο άγγελος της Διαθήκης, όν υμείς θέλετε. Ιδού έρχεται` και καθιείτε χωνεύων και καθαρίζων.

Θα αποστείλω τον αγγελιοφόρο μου για να προετοιμάσει το δρόμο μου. Ο αγγελιοφόρος της διαθήκης, στον οποίο προσβλέπετε, ήδη έρχεται. Τότε, εγώ, ο Κύριος, που εσείς με περιμένετε, θα εισέλθω ξαφνικά στο ναό μου (Μαλαχίας 3, 1– 3)

• Ο Θεός θα γίνει άνθρωπος: Παιδίον εγεννήθη ημίν, υιός, και εδόθη ημίν. Και καλείται το όνομα Αυτού: Μεγάλης Βουλής Άγγελος` θαυμαστός σύμβουλος` Θεός Ισχυρός` Εξουσιαστής` Άρχων Ειρήνης` Πατήρ του Μέλλοντος Αιώνος.

Διότι γεννήθηκε για μας ένα παιδί, μας δόθηκε ένας γιος` πάνω στους ώμους του η εξουσία θα μένει και τ’ όνομα του θα ‘ναι: Σύμβουλος θαυμαστός, Θεός ισχυρός, αιώνιος Πατέρας και της Ειρήνης Άρχοντας  (Ησαΐας 9, 5)

• Θα γεννηθεί στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας: Και συ Βηθλεέμ, γη Ιούδα, ουδαμώς ελαχίστη ει εν τοις ηγεμόσι Ιούδα` εκ σου γαρ εξελεύσεται ηγούμενος όστις ποιμανεί τον λαόν μου τον Ισραήλ .

Αλλά από εσένα Βηθλεέμ, πόλη της περιοχής όπου κατοικεί η συγγένεια Εφραθά, αν και είσαι μια από τις πιο μικρές πόλεις του Ιούδα, εγώ θα κάνω να προέλθει εκείνος που θα γίνει άρχοντας του Ισραήλ  (Μιχαίας 5, 1)

• Θα γεννηθεί από Παρθένο: Ιδού η Παρθένος εν γαστρί έξει, και τέξεται Υιόν και καλέσουσι το όνομα αυτού Εμμανουήλ

Η παρθένος θα συλλάβει και θα γεννήσει γιο, ο οποίος θα ονομαστεί « Εμμανουήλ»  (Θεός μαζί μας ). (Ησαΐας 7, 14)

Το βαθύτερο νόημα του γεγονότος

Ο Υιός του Θεού πήρε την ανθρώπινη φύση και έγινε άνθρωπος. Η ενέργεια αυτή του Θεού λέγεται θεία ενανθρώπηση.
Η θεία ενανθρώπηση είναι η μεγαλύτερη απόδειξη της αγάπης του Θεού για τον άνθρωπο που αμάρτησε. Ο Υιός του Θεού πήρε την ανθρώπινη φύση για να την αποκαταστήσει και να την τελειοποιήσει. 
Κατά τη θεία ενανθρώπηση ενώθηκε η θεία και η ανθρώπινη φύση. Ο Χριστός, λαμβάνοντας την ανθρώπινη σάρκα έγινε σε όλα όμοιος με μας εκτός από την αμαρτία. Η θεία φύση του Κυρίου με την ενανθρώπηση δεν έπαθε καμία αλλαγή, ενώ αντίθετα η ανθρώπινη φύση, χάρη στην ένωσή της με τη θεία τελειοποιήθηκε. Η ένωση αυτή είναι παντοτινή, δηλ. η ανθρώπινη φύση μένει αιώνια ενωμένη με τη θεία φύση στο πρόσωπο του Χριστού. Ο Χριστός, όπως αναστήθηκε και αναλήφθηκε στους ουρανούς με τη σάρκα, έτσι θα έλθει και πάλι με σάρκα να κρίνει ζωντανούς και νεκρούς.
Ο Χριστός ως άνθρωπος είχε τα ανθρώπινα αδιάβλητα πάθη, όπως πείνα, δίψα, κόπο, πόνο, δάκρυ, φθορά, αποφυγή του θανάτου, δειλία, αγωνία. Όμως ως θεάνθρωπος δεν είχε τα διαβλητά πάθη, δηλ. εγωισμό, θυμό, σαρκικά πάθη. 

Ο εορτασμός των Χριστουγέννων

Δεν μας είναι γνωστή η ημερομηνία της Γέννησης του Χριστού, γιατί τα Ευαγγέλια δεν αναφέρουν τίποτα σχετικό. Από μερικά γεγονότα που αναφέρονται στο Ευαγγέλιο του Λουκά ( απογραφή, ταξίδι εγκύου γυναίκας, παραμονή στο στάβλο, ποιμένες που έμεναν στους αγρούς φυλάγοντας τα πρόβατα μέσα στη νύχτα ) φαίνεται πως η Γέννηση του Χριστού δεν μπορεί να έγινε τους χειμερινούς μήνες.
Τα Χριστούγεννα γιορτάστηκαν για πρώτη φορά στις 25 Δεκεμβρίου στη Ρώμη το 330.
Σύμφωνα με το ρωμαϊκό ημερολόγιο την ημέρα αυτή γιόρταζαν οι ειδωλολάτρες τη γενέθλια ημέρα του ήλιου.
Στην ειδωλολατρική αυτή γιορτή η Εκκλησία αντέταξε τη γέννηση του αληθινού φωτός, του νοητού Ηλίου της δικαιοσύνης, του Χριστού, ο Οποίος φώτισε τους ανθρώπους που βρίσκονταν στο σκοτάδι της ειδωλολατρίας.

Ο Χριστός και η ιστορία

Η Αγ. Γραφή τοποθετεί στην αρχή της ιστορίας το Α και στο τέλος της το Ω. Από την άποψη αυτή ο Χριστός καλύπτει ολόκληρη την ιστορία, γιατί Αυτός είναι το Α και το Ω, η αρχή και το τέλος των πάντων, σύμφωνα με τα δικά Του λόγια: "εγώ το Α και το Ω, ο πρώτος και ο έσχατος, αρχή και τέλος" ( Αποκαλ. κβ΄, 13 ).
Συνεπώς, από χριστιανική άποψη η ιστορία του κόσμου μπορεί να συνοψιστεί σε τρεις φράσεις: Ο Χριστός επρόκειτο να έρθει, ο Χριστός ήρθε, ο Χριστός θα ξαναέρθει.

Σύντομα σχόλια από τον π. Αλέξανδρο Σμέμαν:
Στις 25 Δεκεμβρίου οι ειδωλολάτρες λάτρευαν τον θεό Ήλιο. Η Εκκλησία όρισε όμως να γιορτάζεται την ημερομηνία εκείνη η Γέννηση του Ηλίου της Δικαιοσύνης, του Χριστού. «Έτσι η εορτή των Χριστουγέννων έγινε το πλήρωμα της εορτής του ήλιου. Έγινε ο εορτασμός ενός γεγονότος που ολοκλήρωσε και επλήρωσε τη νοσταλγία, τις προσδοκίες και τις πεποιθήσεις όλων των ανθρώπων. Στα καθετί που περιλαμβανόταν στη λατρεία του Ήλιου –πίστη στη ματαιότητα του κόσμου, εσωτερικό φως, νόηση, θεότητα- δόθηκε τώρα ένα όνομα: Χριστός. Τα Χριστούγεννα έτσι έγιναν η κορωνίδα όλης της νοσταλγίας της ανθρωπότητας και η άσβεστη δίψα της για νόημα και καλωσύνη…»
«Όλος ο κόσμος παλεύει για ενότητα, ειρήνη, αγάπη. Βρίσκονται όλα αυτά όμως στην οικονομία; Στον ανταγωνισμό των εξοπλισμών; Στον ανταγωνισμό γενικά; Γίνεται όλο και πιο εμφανές πως υπάρχει μια όλο και βαθύτερη επιθυμία γι’ αυτό που θα φθάσει αληθινά στην καρδιά της ανθρωπότητας, ως το φως της ζωής, που θα φωτίσει τα πάντα. Η «καρδιά» όμως αυτή δεν είναι κανείς άλλος από τον Ίδιο τον Χριστό. Και δεν υπάρχει κανένας άλλος δρόμος γι’ αυτήν την καρδιά εκτός από το δρόμο που Αυτός έδωσε με την εντολή της αγάπης».

Στό αφιέρωμά μας για τα Χριστούγεννα, μπορείτε να δείτε ακόμη:


Δημιουργία ιστοτόπου ΑΔΑΜ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ