Τεύχος 273  18  Μαρτίου 2015

Εάν επιθυμείτε να λαμβάνετε κάθε εβδομάδα την ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ, είτε μόνον εσείς, είτε και κάποια δικά σας πρόσωπα, κάνετε Εγγραφή στο Newsletter μέσα απ’ το δικτυακό μας τόπο.

 

 

Κυριακή 20 Μαρτίου 2016 – Α΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ)

    

Ο Ἀπόστολος
Προς Εβραίους Επιστολή Παύλου (ια΄ 24-26, 32-40)

[Τα δεινά των μαρτύρων της πίστεως.]

           

Το Ευαγγέλιο
Κατά Ιωάννην (α΄ 44-52)

[Η κλησις του Φιλίππου και του Ναθαναήλ.]

 


         

Παρασκευή 25 Μαρτίου 2016 –
ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

       

Ο Ἀπόστολος
Προς Εβραίους Επιστολή Παύλου (β΄ 11 - 18)

[Ἐν ᾧ γὰρ πέπονθεν αὐτὸς πειρασθείς, δύναται τοῖς πειραζομένοις βοηθῆσαι.]

           

Το Ευαγγέλιο
Κατά Λουκάν (α΄ 24 - 38)

[Ευαγγελισμός της Υπεραγίας Θεοτόκου.]

 


    

   

Οἱ Ἱερές Ἀκολουθίες τῆς ἑβδομάδος στον Ι. Ναό μας


ΚΥΡΙΑΚΗ Α΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ, 20 Μαρτίου (τῆς Ὀρθοδοξίας)
7:00 π.μ.
Ὁ Ὄρθρος καί ἡ Θεία Λειτουργία (τοῦ Μεγάλου Βασιλείου) καί ἡ λιτανεία τῶν ἱερῶν εἰκόνων
9:00 π.μ. Ὁ Ὄρθρος καί ἡ Θ. Λειτουργία στό Ἱ. Παρεκκλήσιο Παμ. Ταξιαρχῶν «Σημάντρου» καί ἡ λιτανεία τῶν ἱερῶν εἰκόνων
6:00 μ.μ.
Ὁ Κατανυκτικός Ἑσπερινός
        
ΔΕΥΤΕΡΑ, 21 Μαρτίου
6:00 μ.μ.
Τό Μέγα Ἀπόδειπνο
        
ΤΡΙΤΗ 22 Μαρτίου
6:00 μ.μ.
Τό Μέγα Ἀπόδειπνο
        
ΤΕΤΑΡΤΗ 23 Μαρτίου
7:00 μ.μ.
Ἡ Θ΄ Ὥρα καί ἡ Θεία Λειτουργία τῶν Προηγιασμένων Δώρων
        
ΠΕΜΠΤΗ 24 Μαρτίου
6:00 μ.μ. Ὁ Ἑσπερινός τῆς ἑορτῆς τοῦ Ευαγγελισμοῦ
        
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25 Μαρτίου, ὁ Εὐαγγελισμός τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου
7:00 π.μ.
Ὁ Ὄρθρος καί ἡ Θ. Λειτουργία (τοῦ Ἁγ. Ἰωάννου Χρυσοστόμου)
10:15 μ.μ.
Ἡ ἐπίσημη Δοξολογία γιά τήν ἐθνική ἑορτή μας
5:30 μ.μ.
Ὁ Ἑσπερινός τῆς ἀποδόσεως τῆς ἑορτῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ καί ἡ Β΄ Στάση τῶν Χαιρετισμῶν στήν Ὑπεραγία Θεοτόκο (1η Ἀκολουθία)
7:30 μ.μ.
Ἡ Β΄ Στάση τῶν Χαιρετισμῶν στήν Ὑπεραγία Θεοτόκο (2η Ἀκολουθία)
        
ΣΑΒΒΑΤΟ 26 Μαρτίου
7:00 π.μ.
Ὁ Ὄρθρος καί ἡ Θεία Λειτουργία (τοῦ Ἁγ. Ἰωάννου Χρυσοστόμου)
6:00 μ.μ.
Ὁ Ἑσπερινός

 

ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ), 27 Μαρτίου
7:00 π.μ. Ὁ Ὄρθρος καί ἡ Θ. Λειτουργία (τοῦ Μεγάλου Βασιλείου)
9:00 π.μ. Ἐθελοντική αἱμοδοσία στό «Σήμαντρο»: προσκλητήριο ἀγάπης!
ΔΕΝ θά τελεσθεῖ Θ. Λειτουργία στό Ἱ. Παρεκκλήσιο Παμ. Ταξιαρχῶν
6:00 μ.μ. Ὁ Κατανυκτικός Ἑσπερινός

      

                   

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

 

«Η λατρεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής»

κείμενα του Αρχιμ. Συμεών Βενετσιάνου και του
Πρωτοπ. Ιωάννη Καλογερόπουλου

       

Ὁ Κατά την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή, η θεία λατρεία της εκκλησίας μας είναι εκτενέστερη, πιο πλούσια και περιλαμβάνει: τη Θ. Λειτουργία του Μ. Βασιλείου, τη θ. Λειτουργία των Προηγιασμένων δώρων, το Μεγάλο απόδειπνο, η Ακολουθία των Χαιρετισμών και του Ακαθίστου Ύμνου, τις Ακολουθίες του Μεσονυκτικού, του Όρθρου και των Ωρών, και τέλος την Ακολουθία του Μεγάλου Κανόνα.
  
Το Μέγα Απόδειπνο
Η νύχτα πάντοτε ήταν μια υπέροχη ευκαιρία αναφοράς του ανθρώπου στο Θεό. Το βράδυ ο χριστιανός προσεύχεται περισσότερο απερίσπαστα. και ο ίδιος ο Κύριος πολλές φορές προσευχόταν το βράδυ («και ήν διανυκτερεύων εν τη προσευχή..»), δίνοντάς μας τρανό παράδειγμα για να αναζητούμε και εμείς γαλήνη και αταραξία για την ιερότατη ώρα της προσευχής. Ο άνθρωπος προσφέρει στο Θεό την απέραντη ευγνωμοσύνη του για τα αγαθά της ημέρας και στέκει ικετευτικά για την νύχτα που έρχεται.
Για αυτό η Εκκλησία μας καθόρισε, δίπλα στη προσωπική προσευχή του καθενός, και μια κοινή προσευχή, την τελευταία την ημέρας λίγο πριν την νυκτερινή κατάκλιση, που καθορίστηκε να τελείται μετά το βραδινό φαγητό, το δείπνο, για αυτό και ονομάστηκε και «Απόδειπνο»
Μετά τον ΙΔ΄ αιώνα φάνηκε η επιτακτική ανάγκη συντόμευσης του Αποδείπνου, που με την πάροδο των ετών, και την συνεχή πρόσθεση νέων ευχών (κυρίως από μοναχούς), είχε πλέον μεγάλη διάρκεια. Η νεότερη και πιο εύχρηστη ακολουθία που τελικά επικράτησε ονομάστηκε «Μικρό Απόδειπνο», και καθορίστηκε να διαβάζεται τη μεγαλύτερη περίοδο του έτους. Αλλά και η παλαιότερη και εκτενέστερη ακολουθία, το «Μεγάλο Απόδειπνο», καθορίστηκε να διαβάζεται την περίοδο της Μεγάλης τεσσαρακοστής. Το Μέγα Απόδειπνο σήμερα ψάλλεται στους Ναούς μας την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, κάθε απόγευμα Δευτέρας, Τρίτης και Πέμπτης.
Στη διάρκεια του Μεγάλου Αποδείπνου ψάλλουμε δύο πολύ γνωστούς, όσο και παλαιούς ύμνους της Εκκλησίας μας. Είναι ο ύμνος θριάμβου και εγκαρτέρησης «Μεθ΄ημών ο Θεός, γνώτε έθνη και ηττάσθε, ότι μεθ΄ημών ο Θεός», που είναι μια εκλογή από την ωδή του Ησαϊα, που βρίσκεται στο 8ο και 9ο κεφάλαιο του ομωνύμου προφητικού βιβλίου της Παλαιάς Διαθήκης. Και ακόμα είναι το πρωτοχριστιανικό ποίημα σε στίχους ενδεκασύλλαβους « Η ασώματος φύσις τα χερουβείμ, ασιγήτοις σε ύμνοις δοξολογεί…».
  
Η Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων
Η θεία Λειτουργία είναι εμπειρία και γεύση Ανάστασης. Κάθε λειτουργική σύναξη είναι η ανάσταση του Χριστού και κάθε θεία κοινωνία είναι η ανάσταση του ανθρώπου που μετέχει σ΄ αυτήν. Αυτός ο πανηγυρικός και θριαμβευτικός χαρακτήρας της θείας Λειτουργίας μπορούμε εύκολα να καταλάβουμε ότι δεν «ταιριάζει» με το κατανυκτικό πνεύμα και το πένθιμο μοτίβο των Ακολουθιών της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Αυτή η διαπίστωση πέρασε στο τυπικό της Εκκλησία μας. Καμιά ημέρα της Σαρακοστής από την Δευτέρα έως την Παρασκευή δεν επιτρέπεται η τέλεσή της παρά μόνο την εορτή του Ευαγγελισμού που τελείται η Λειτουργία του Ιερού Χρυσοστόμου. Αυτό όμως δημιούργησε ένα μεγάλο πρόβλημα σχετικά με την συχνότητα της θείας κοινωνίας. «Ημείς τέταρτον καθ΄ εκάστην εβδομάδα κοινωνούμεν , εν τη Κυριακή, εν τη Τετράδι, εν τη Παρασκευή, και εν τω Σαββάτω», λέγει ο Μ. Βασίλειος.
Πως όμως θα γινόταν αυτό που συνιστά ο Μέγας Βασίλειος; Η λύση ήδη υπήρχε. Οι πιστοί θα κοινωνούσαν από προηγιασμένα Άγια. Οι ημέρες αυτές ήταν ημέρες νηστείας. Νηστεία την εποχή εκείνη σήμαινε πλήρη αποχή από τροφή έως την δύση του ηλίου. Η θ. κοινωνία λοιπόν έπρεπε να γίνει μετά την ακολουθία του εσπερινού.
Αποτελούσε συνήθεια των πρώτων Χριστιανών, όταν για διαφόρους λόγους δεν ετελείτο θεία Λειτουργία μέσα στην εβδομάδα, να κοινωνούν από την θεία κοινωνία που έπαιρναν την Κυριακή μαζί τους από την εκκλησία και την φύλασσαν με ευλάβεια στο σπίτι τους. Τη συνήθεια αυτή την εφάρμοζαν περισσότερο την Τετάρτη και την Παρασκευή, και μάλιστα σε περιόδους διωγμών. Το ίδιο έκαναν και αρκετοί ασκητές και ερημίτες. Στην πρακτική αυτή πρέπει να αναζητήσει κανείς τις ρίζες της Λειτουργίας των Προηγιασμένων, που στη πραγματικότητα πρόκειται για ακολουθία του εσπερινού μετά θείας Κοινωνίας.
Τα Τίμια Δώρα είναι καθαγιασμένα, η μάλλον προαγιασμένα, από τη Λειτουργία της προηγούμενης Κυριακής και φυλάσσονται πάνω στην αγία τράπεζα του Ναού, που προσφέρονται στους πιστούς μετά τον Εσπερινό της μεγάλης Τεσσαρακοστής.
Μπορεί να τελεστή κάθε ημέρα από Δευτέρας έως Παρασκευή, συνήθως όμως τελείται Τετάρτη απόγευμα και Παρασκευή πρωί.
Επίσης τελείται την Πέμπτη του Μεγάλου Κανόνος, τα πρωινά της Μεγάλης Δευτέρας, Τρίτη, Τετάρτης, και σε εορτές Αγίων που τυχαίνουν μέσα στην Μεγάλη Τεσσαρακοστή.
Κατά μια ιστορική πηγή η επίσημη τέλεσή της άρχισε περίπου το 615 μ.Χ. επί Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Σεργίου. Η εν Τρούλω πενθέκτη οικουμενική Σύνοδος το 692 μ.Χ. την επιβάλει ρητώς. Συγγραφέας της θεωρείται ο Άγιος Επιφάνιος Κύπρου, ή ο Άγιος Γερμανός Κων/πόλεως, ή το πιθανότερο ο Άγιος Γρηγόριος ο Διάλογος επίσκοπος Ρώμης.
  
Η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου
Εκτός από την λειτουργία του Ιερού Χρυσοστόμου που γίνεται αναρίθμητες φορές το χρόνο, υπάρχουν και άλλες Λειτουργίες που γίνονται συγκεκριμένες φορές το χρόνο, όπως η Λειτουργία του Αγίου Ιακώβου, η Λειτουργία του Αποστόλου Μάρκου, όπως και η Λειτουργία του Μ. Βασιλείου: Η Λειτουργία του Μ. Βασιλείου είναι η Θ. Λειτουργία εκείνη που γίνεται μόνο δέκα φορές τον χρόνο, και συγκεκριμένα: τις πέντε Κυριακές της Μεγάλης τεσσαρακοστής, την ημέρα της μνήμης του Αγίου (1η Ιανουαρίου), και γίνεται εσπερινή (αν και τελείται το πρωί μαζί με την ακολουθία του εσπερινού), την παραμονή των Φώτων, την παραμονή των Χριστουγέννων, την Μ. Πέμπτη, και τέλος το Μ. Σάββατο.
Η θεία Λειτουργία που φέρει το όνομα του Αγίου Βασιλείου φαίνεται πως αποτελεί διασκευή παλαιότερης λειτουργικής παράδοσης (κατά πάσα πιθανότητα της αρχαίας Λειτουργίας του Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου).
Ο Βασίλειος επέφερε διασκευές και αλλοιώσεις στη Λειτουργία αυτή και την παρέδωσε στην Εκκλησία.
Δεν μας είναι δύσκολο να σκεφτούμε τους λόγους που έκαναν τους Αγίους Πατέρες να καθιερώσουν την τέλεση της θ. Λειτουργίας του Μεγάλου Βασιλείου τις πέντε πρώτες Κυριακές της Τεσσαρακοστής. Αυτή η Θεία Λειτουργία είναι εκτενέστερη, περιέχει περισσότερες και πιο εκτεταμένες ευχές. Θα έλεγε κανείς ότι πρόκειται για τη θεία Λειτουργία που αρμόζει τις Κυριακές της περιόδου αυτής και απαιτεί από τους χριστιανούς κατάνυξη και εμπειρία θεώσεως.

   

Διαβάστε στη συνέχεια του άρθρου για: τον Μεγάλο Κανόνα, την Ακολουθία των Χαιρετισμών (Ακάθιστος Ύμνος), τους Κατανυκτικούς Εσπερινούς, το Μεσονυκτικό, τον Όρθρο και τις Ώρες.  

  

Διαβάστε επίσης:

Λόγος εις την Α’ Κυριακή των Νηστειών (Αγ. Λουκά, Αρχιεπισκόπου Κριμαίας)
Η πρώτη Κυριακή της Σαρακοστής: Κυριακή Α΄ Νηστειών – Κυριακή της Ορθοδοξίας
Κυριακή της Ορθοδοξίας – Οι Άγιες εικόνες, του Μητροπ. Νικοπόλεως Μελετίου (+)
Η σημασία των Εικόνων στην Ορθόδοξη Εκκλησία
Οι Ιερές Ακολουθίες την πρώτη εβδομάδα της Μεγ. Τεσσαρακοστής
Οι ιερές Ακολουθίες της Μεγάλης Τεσσαρακοστής
Η βίωση της χαρμολύπης στην ορθόδοξη πνευματικότητα, του καθηγητή Λάμπρου Κ. Σκόντζου
Λεξικό της εκκλησιαστικής υμνολογίας
Κυριακή της Ορθοδοξίας. Αναστήλωση των Εικόνων – Η σημασία των Εικόνων στην Ορθόδοξη Εκκλησία

 

Λειτουργικά:
Ακολουθία Σαββάτου & Κυριακής Α Νηστειών (Ορθοδοξίας)
Κατανυκτικοὶ Ἑσπερινοὶ

      
 Ακούσματα:
Κυριακή Α΄ Νηστειών 2014 (της Ορθοδοξίας) [π. Συμεών Βενετσιάνος]
Ο Άγγελος εβόα [Γ. Χατζηχρόνογλου & βυζαντινός χορός]
Ο Ακάθιστος Ύμνος στον Ι.Ν.Παναγίας Φανερωμένης Χολαργού (2014)
  
και άλλα πολλά, σημαντικά και ψυχωφελή, στο Αφιέρωμά μας στη Μεγάλη Σαρακοστή.
   

   

        

       
Κυριακή 20 Μαρτίου

         

Οἱ Ἅγιοι Ἀββάδες Μαῦροι οἱ ἐν τῇ μονῇ Ἁγίου Σάββα ἀναιρεθέντες

Οἱ Ἁγίες Ἀλεξανδρία, Εὐφημία, Εὐφρασία, Ἰουλιανή, Θεοδοσία, Κλαυδία καὶ Ματρώνη οἱ Μάρτυρες ἐν Ἀμινσῷ
Ὁ Ὅσιος Κουθβέρτος ἐκ Βρετανίας
Ὁ Ἅγιος Νικήτας ὁ Ὁμολογητής Ἐπίσκοπος Ἀπολλωνιάδος
Ὁ Ἅγιος Εὐφρόσυνος ὁ Ἱερομάρτυρας ἐκ Ρωσίας
Ὁ Ἅγιος Μύρων ὁ Νεομάρτυρας ἀπὸ τὸ Ἡράκλειο Κρήτης

                                    

    

Δευτέρα 21 Μαρτίου

         

Ὁ Ἅγιος Ἰάκωβος ὁ Ὁμολογητής
Ὁ Ἅγιος Μιχαὴλ ὁ Νεομάρτυρας ὁ Μαυρουδής
Ὁ Ἅγιος Θωμᾶς Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως
Ὁ Ἅγιος Βήρυλλος Ἐπίσκοπος Κατάνης
Οἱ Ἅγιοι Δομνίνος καὶ Φιλήμων οἱ Μάρτυρες
Ὁ Ὅσιος Σεραπίων ὁ Σιδώνιος
Ὁ Ὅσιος Σεραφείμ ἐκ Βυρίτσας Ρωσίας
                                    

         

Τρίτη 22 Μαρτίου

          

Ὁ Ἅγιος Βασίλειος ὁ Ἱερομάρτυρας Πρεσβύτερος Ἀγκύρας
Ἡ Ἁγία Δροσὶς καὶ οἱ σὺν αὐτῇ πέντε Κανονικὲς
Οἱ Ἁγίες Βασίλισσα καὶ Καλλινίκη οἱ Μάρτυρες

 

     

Τετάρτη 23 Μαρτίου

        

Ὁ Ἅγιος Νίκων ὁ Ἱερομάρτυρας καὶ οἱ ἑκατὸν ἐνενήκοντα μαθητές του
Ὁ Ἅγιος Λουκᾶς ὁ Ὁσιομάρτυρας ὁ Ἁγιαννανίτης
Ὁ Ἅγιος Δομέτιος ὁ Μάρτυρας
Ὁ Ὅσιος Νίκων καθηγούμενος τῆς Λαύρας τῶν Σπηλαίων τοῦ Κιέβου

  

    

Πέμπτη 24 Μαρτίου

         

Παραμονή Εὐαγγελισμοῦ τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου
Ὁ Ἅγιος Ἀρτέμων Ἐπίσκοπος Σελευκείας τῆς Πισιδίας
Ὁ Ἅγιος Τιμόλαος ὁ Μάρτυρας καὶ οἱ σὺν αὐτῷ Μάρτυρες
Ὁ Ὅσιος Ἀβραὰμ ὁ ἐν τῷ ὄρει Λάτρῳ ἀσκήσας
Ὁ Ἅγιος Παρθένιος ὁ Ἱερομάρτυρας Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως
Ἀνάμνηση Θαύματος ἐν τῇ Λαύρᾳ τῶν Σπηλαίων τοῦ Κιέβου

 

     

Παρασκευή 25 Μαρτίου

      

Ὁ Εὐαγγελισμὸς τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου
Ακάθιστος Ύμνος – Β΄Στάσις

Ὁ Ὅσιος Σεννούφιος ὁ Σημειοφόρος
Ὁ Ἅγιος Τύχων Πατριάρχης Μόσχας

                             

       

Σάββατο 21 Μαρτίου

         

Σύναξις Ἀρχαγγέλου Γαβριήλ
Οἱ Ἅγιοι Μοντανὸς καὶ Μαξίμη οἱ Μάρτυρες
Ὁ Ἅγιος Εἰρηναῖος ὁ Ἱερομάρτυρας Ἐπίσκοπος Σιρμίου
Ὁ Ἅγιος Κοδράτος ὁ Ἱερομάρτυρας
Οἱ Ἅγιοι Ἐμμανουὴλ καὶ Θεοδόσιος οἱ Μάρτυρες καὶ οἱ σὺν αὐτοῖς Σαράντα μαρτυρήσαντες
Ὁ Ἅγιος Γεώργιος ὁ Νεομάρτυρας ἐκ Βουλγαρίας

 

                 

Επιμέλεια- Διανομή: Καθεδρικός Ι.Ν. Παναγίας Φανερωμένης Χολαργού
Design : ΑΔΑΜ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ
Εάν δεν επιθυμείτε να λαμβάνετε το Ενημερωτικό, παρακαλούμε πατήστε εδώ
Εάν λαμβάνετε το Ενημερωτικό περισσότερες από μία φορά, παρακαλούμε πατήστε εδώ