PaterikaKeimena
01a
bottom

Απόδοση στη Νεοελληνική: Βασίλειος Μουστάκης (+)

 

Μεγας ΒασιλειοςΜΙΛΑΕΙ Η ΠΕΙΡΑ ΕΝΟΣ ΑΓΙΟΥ
Πολλοὶ λόγοι, αγαπητά μου παιδιά, με κάνουν να σάς δώσω αυτὲς τις συμβουλές. Πιστεύω ότι είναι οι καλύτερες και θα σάς ωφελήσουν, αν τις κάνετε κτήμα σας. Έχω προχωρημένη ηλικία. Ασκήθηκα στη ζωὴ με πολλοὺς τρόπους. Γνώρισα επὶ πολλὰ χρόνια τις βιοτικὲς μεταβολές, που συμπληρώνουν την ανθρώπινη μόρφωση. Έτσι, έχω κάμποση πείρα στα ανθρώπινα πράγματα. Μπορώ, λοιπόν, σ᾿ αυτοὺς που πρωτομπαίνουν στο στάδιο της ζωής, να δείξω τον πιο σίγουρο δρόμο. Απὸ την άποψη της συγγένειας, έρχομαι ευθὺς μετὰ τους γονείς σας. Γι᾿ αυτό, σάς αγαπώ όμοια μ᾿ εκείνους. Και σεις με βλέπετε σαν πατέρα σας, έτσι θαρρώ. Αν, λοιπόν, δεχθήτε με προθυμία τα λόγια μου, θα ανήκετε στη δεύτερη κατηγορία εκείνων που επαινεί ο αρχαίος ποιητης Ησίοδος, γράφοντας ότι είναι άριστος άνθρωπος όποιος μονάχος του ξεχωρίζει το σωστὸ κι είναι καλὸς άνθρωπος όποιος συμμορφώνεται με τις σωστὲς υποδείξεις. Ενώ όποιον δεν είναι ικανὸς να το κάνει αυτό, τον χαρακτηρίζει σαν άνθρωπο άχρηστο. Και μην απορήσετε που έρχομαι να προσθέσω κάτι δικό μου σε όσα διαβάζετε απὸ τους αρχαίους στα σχολεία σας και μάλιστα να σάς πω ότι αυτὸ το δικό μου είναι ωφελιμότερο απὸ όσα εκείνοι σάς διδάσκουν. Ακριβώς αυτὸ είναι το νόημα της συμβουλής μου: δεν πρέπει να παραδώσετε στους αρχαίους συγγραφείς το τιμόνι του νου σας, για να σάς πάνε όπου αυτοὶ θέλουν. Δεν πρέπει να τους ακολουθείτε σε όλα. Πρέπει να πάρετε απ᾿ αυτοὺς ό, τι είναι χρήσιμο και να μη δώσετε προσοχὴ στα υπόλοιπα. Έρχομαι, λοιπόν, αμέσως να σάς υποδείξω ποιὰ είναι τα άχρηστα μέσα στα συγγράμματά τους και πώς να ξεχωρίζετε τα πρώτα απὸ τα δεύτερα.

 

ΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ Ο ΗΛΙΟΣ
Εμείς οι χριστιανοὶ θεωρούμε εντελώς ασήμαντο πράγμα την εδώ κάτω ανθρώπινη ζωή. Δεν λογαριάζουμε και δεν λέμε καλὸ ό, τι μάς εξυπηρετεί σ᾿ αυτή μονάχα τη ζωή. Την ένδοξη καταγωγή, την ευρωστία του κορμιού, τη σωματικὴ καλλονή, το ωραίο ανάστημα, τις τιμὲς που δίνουν οι άνθρωποι, ακόμα και το βασιλικὸ αξίωμα κι οτιδήποτε άλλο προσφέρει ο παρὼν κόσμος, δεν θα τα θαρρούμε μεγάλα και ζηλευτὰ πράγματα. Δεν μάς κάνουν εντύπωση όσοι τα έχουν. Οι δικές μας ελπίδες πάνε πολὺ μακρύτερα. Οι πράξεις μας είναι μια προετοιμασία για κάποιαν άλλη ζωή. Ακριβώς, λοιπόν, όσα μάς χρειάζονται γι᾿ αυτή την άλλη ζωή, αυτὰ αγαπάμε, αυτὰ λαχταράμε, περιφρονώντας όσα δεν φθάνουν ως εκεί. Ποιὰ είναι αυτή η άλλη ζωή; Πού και πώς θα τη ζήσουμε; Αυτὸ το θέμα είναι ανώτερο της τωρινής αφορμής, για να το περιγράψω. Και σείς, εξ άλλου, δεν έχετε ακόμη όλη την ωριμότητα, για να αφομοιώσετε την περιγραφή του. Θα σάς δώσω όμως ένα σκιαγράφημά του, που θα σάς είναι αρκετό. Ας πάρουμε απὸ τη μιὰ μεριὰ όλη την ευτυχία, που σωρεύθηκε στον κόσμο αυτὸν εδώ απὸ την πρώτη ημέρα του. Όλη, λοιπόν, αυτή η γήινη ευτυχία δεν φθάνει ούτε το μικρότερο απὸ τα αγαθὰ της άλλης ζωής. Όλα τα καλὰ του κόσμου τούτου είναι τόσο κατώτερα απὸ το ελάχιστο ανάμεσα σ᾿ εκείνα τα αγαθά, όσο κατώτερα είναι η σκιὰ και το όνειρο απὸ την πραγματικότητα. Ή, για να χρησιμοποιήσω ένα πιο συνηθισμένο παράδειγμα, η διαφορὰ ανάμεσα στις δυὸ ζωές, για τις οποίες μιλάμε, είναι όσο κι η διαφορὰ σε αξία ανάμεσα στην ψυχὴ και στο σώμα.

Οδηγός μας στην εδώ κάτω ζωὴ είναι η Αγία Γραφή, που η γλώσσα της έχει πολὺ μυστήριο. Όσο ο άνθρωπος έχει ακόμα μικρὴ ηλικία, είναι φυσικὸ να μην καταλαβαίνει τη βαθιά της σημασία. Τι κάνει, λοιπόν; Προγυμνάζεται με τα μάτια της ψυχής σε άλλα κείμενα, όχι εντελώς ξένα, πουμοιάζουν με καθρέφτες και σκιές. Συμβαίνει δηλαδὴ ό, τι και στον στρατό. Οι στρατιώτες αποκτούν την πολεμικὴ πείρα πρώτα με τις κινήσεις των γυμνασίων, που είναι ένα είδος παιχνίδι. Ύστερα, γνωρίζουν τον αληθινὸ πόλεμο. Έχουμε κι εμείς μπροστά μας μιὰ μάχη. Τη μεγαλύτερη απ᾿ όλες. Για να ετοιμασθούμε, πρέπει να γυμνασθούμε, να κοπιάσουμε. Πώς θα γίνει αυτή η προγύμναση; Με το να γνωρίσουμε καλὰ τους ποιητές, τους πεζογράφους, τους ρήτορες κι όλους τους ανθρώπους, που θα μάς προσφέρουν κάτι για να δυναμώσουμε την ψυχή μας. Θυμηθήτε τι κάνουν τα βαφεία. Πρώτα ετοιμάζουν με διάφορους τρόπους το ύφασμα που θα βάψουν. Και μονάχα αφού γίνει αυτή η προεργασία, τότε παίρνουν και μεταχειρίζονται το κόκκινο ή άλλο χρώμα για να κάνουν το βάψιμο. Το ίδιο πρέπει να γίνεται και σε μάς. Πρώτα θα ετοιμάσουμε τη συνείδησή μας με την κοσμικὴ σοφία κι ύστερα θ᾿ ακούσουμε τα ιερὰ και βαθιὰ νοήματα της χριστιανικής διδασκαλίας. Πρώτα θα συνηθίσουμε να βλέπουμε τον ήλιο μέσα στο νερὸ κι ύστερα θ᾿ ατενίσουμε τον ίδιο τον ήλιο.

ΟΙ ΚΑΡΠΟΙ ΚΑΙ ΤΟ ΦΥΛΛΩΜΑ
Αν οι δυὸ διδασκαλίες έχουν κάποια συγγένεια, θα ήταν ωφέλιμη η γνώση και των δυό. Αλλὰ έχουν και μεγάλη διαφορά. Γι᾿ αυτό, αν τις βάλουμε τη μιὰ πλάι στην άλλη και τις συγκρίνουμε, θα δούμε καθαρὰ ότι η μιὰ υπερέχει της άλλης. Με τι όμως να τις παρομοιάσουμε, ώστε να δώσουμε μιὰ πετυχημένη εικόνα τους; Η κύρια αξία του φυτού είναι το ότι κάνει καρπούς. Αλλὰ και τα φύλλα του προσφέρουν ένα στόλισμα, καθὼς παίζουν κάτω απὸ την πνοὴ του αέρα γύρω στους κλάδους. Κάτι ανάλογο γίνεται και στην ψυχή. Ο καρπός της, η αξία της είναι η αλήθεια. Είναι όμως ωραίο πράγμα να την τριγυρίζει κι η κοσμικὴ σοφία, σαν φυλλωσιά, που σκεπάζει όμορφα τους καρπούς. Αυτὸ συνέβη με τον μεγάλο Μωϋσή, τον περιβόητο για τη σοφία του, καθὼς αναφέρει η παράδοση. Πρώτα –λένε- γύμνασε τον νου του στις επιστήμες της αρχαίας Αιγύπτου κι ύστερα σίμωσε για να δει τον αληθινὸ Θεό. Παρόμοιο συνέβη και με τον σοφὸ Δανιήλ, αιώνες αργότερα. Πρώτα διδάχθηκε στη Βαβυλώνα τη σοφία των Χαλδαίων κι ύστερα έπεσε στη σπουδὴ της θείας διδασκαλίας.

  • Newsletter Εγγραφή

    Πόσα μάτια έχει ο άνθρωπος;

footer

Δημιουργία ιστοτόπου ΑΔΑΜ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ